Huihui Chen - 1 Temmuz 2026 tarihinde Ankara'da Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi Basın Ofisi Başkan Yardımcısı Hu Kaihong ve Çin'in Ankara Büyükelçisi'nin katılımıyla düzenlenen “Xi Jinping: Çin’in Yönetimi” Kitabının 5. Cildinin Tanıtım Toplantısı, iki ülke arasındaki ticari ve teknolojik iş birliğinin güncel boyutlarını göstermesi açısından önemli bir dönemeç oldu. Ekonomik entegrasyon ve sektörel ortaklıklar temasıyla gerçekleştirilen bu üst düzey buluşma, tarafların sahadaki iş birliği düzeyini somut verilerle ortaya koydu.

Özellikle Ortadoğu ve Kızıldeniz'deki jeopolitik riskler nedeniyle Süveyş Kanalı üzerinden işleyen geleneksel lojistik hatların kırılganlaşması, Pekin ile Avrupa arasındaki ticareti Hazar Denizi üzerinden bağlayan "Orta Koridor" projesini her iki ülke için de en rasyonel seçeneklerden birisi haline getiriyor. Ümit Burnu'nu dolaşan 35-40 günlük deniz rotasına karşılık, Çin'den çıkan bir yük treninin Marmaray tüp geçişini ve Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolu hattını kullanarak yalnızca 12 günde Avrupa'ya ulaşması, Türkiye’yi bu hattın merkez üssü konumuna taşıyor. Diplomatik dökümanlar, yenilenen altyapı yatırımlarıyla birlikte bu koridorda hedeflenen yıllık yük taşıma kapasitesinin kısa vadede 5 milyon tona çıkarılmasının öngörüldüğünü, bunun da iki ülke arasındaki ticaret dengesini daha dengeli ve sürdürülebilir bir zemine oturtacağını gösteriyor. Türkiye’nin sanayide dönüşüm ve temiz enerji hedefleri de bu süreci ticari bir alışverişin ötesine geçirerek teknolojik bir entegrasyona yönlendiriyor.

İstanbul Ulaşımında Huawei, Enerjide Çin Panelleri

Ankara’daki stratejik toplantıda paylaşılan resmi veriler, bu teknolojik ortaklığın Türkiye'deki ticari ve altyapı projelerindeki karşılığını gösteriyor. Geleneksel ticaret modelinin aksine, taraflar artık doğrudan teknoloji kullanımı ve altyapı ortaklığı aşamasına geçmiş durumda.

Paylaşılan verilere göre, bugün Türkiye'nin mega kenti İstanbul’daki metro hatları, sinyalizasyon şebekeleri ve komuta merkezleri dahil kamu ulaşım yapılarının %73’ünün haberleşme altyapısı Huawei’in 5G ağ teknolojileri tarafından sağlanıyor. Saniyede 10 gigabit (Gbps) seviyesine ulaşan ultra düşük gecikmeli veri transfer yeteneği, metropoldeki akıllı ulaşım sistemlerinin optimizasyonunda kritik bir rol oynuyor.

Benzer bir ağırlık yenilenebilir enerji alanında da görülüyor; ülkede son dönemde yeni kurulan temiz enerjili santral kapasitesinin %28’i Çin menşeli fotovoltaik ekipmanlarla inşa edilmiş durumda. Bu iş birliğinin en somut örneği, Türkiye'nin ve Avrupa'nın en büyük güneş enerjisi santrallerinden biri olan Konya Karapınar GES projesinde kullanılan yüksek verimli panel teknolojilerinde kendini gösteriyor. Ayrıca Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihaleleri kapsamında hayata geçirilen rüzgar ve güneş enerjisi projelerinde, Çinli teknoloji devleriyle yürütülen ortaklıklar sadece panel tedarikiyle sınırlı kalmıyor; şebeke esnekliğini artırmaya yönelik lityum-iyon batarya enerji depolama tesisleri ve yeşil malzeme yatırımları gibi yüksek teknoloji odaklı sürdürülebilir alanlarda da yoğunlaşıyor.

Stratejik Planlama ve Karşılıklı Analiz Zeminleri

Bu teknolojik entegrasyon ve stratejik dönüşüm, sahada siyasi karar alıcılar tarafından da yakından takip ediliyor. 1 Temmuz günü Ankara’da yapılan Xi Jinping: Çin’in Yönetimi” Kitabının 5. Cildinin Tanıtım Toplantısına katılan AK Parti Dış İlişkiler Başkan Yardımcısı Emir Kekeç, Çin Medya Grubuna verdiği demeçte Çin’in küresel üretimdeki ağırlığını ve gelecek stratejilerini doğru analiz etmenin önemine dikkat ederek şu ifadeleri kullandı:

"Çin büyük bir medeniyet ve Çin’i anlamak Türk halkı için her zaman o kadar kolay olmayabiliyor. Bu yüzden, dünyanın en büyük güçlerinden birinin lideri tarafından kaleme alınan bu tür kitaplar, Türk toplumunun Çin'de neler olup bittiğini ve Çin liderliğinin ülkenin geleceği için neler planladığını anlaması açısından son derece önemli. Çin delegasyonunun, heyetinin Türkiye’ye gelmesi, bu vizyonu bizzat burada açıklamak istemesi bence çok değerli."

Sürecin yayıncılık, entelektüel sermaye aktarımı ve iki toplum arasındaki bilgi köprüleri boyutuna değinen Kırmızı Kedi Yayınevi temsilcisi Ali Necat Hepkon ise sektörel iş birliğinin pratik çıktılarına vurgu yaparak şunları kaydetti:

"İki ülkenin bu alanda daha fazla iş birliği yaptığını görmek heyecan verici. Çin'in özellikle son on yılda başardığı şeyler bizler için önemli birer ders niteliği taşıyor. Devlet yönetimi ve özellikle Çin'in kendi iç bağlamı üzerine bizzat Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından yazılmış bu kitap, bir rehber niteliğinde ve Türk okuyucular için değerli bir perspektif sunacaktır."

Küresel Çevre Diplomasisinde "Sıfır Atık" ve COP31 Vurgusu

İki ülke arasındaki ortaklığın önümüzdeki dönemde küresel diplomasi sahnesine taşınacağı en sıcak başlık ise çevre ve iklim politikaları olacak. Ankara’daki etkinlikte konuşan Çin Halk Cumhuriyeti'nin Ankara Büyükelçisi, Türkiye'nin çevre adımlarına değinerek resmi diplomatik duruşu şu sözlerle özetledi:

"Türkiye'nin sürdürdüğü 'sıfır atık' hareketi, küresel döngüsel ekonomiyi teşvik etme noktasında önemli bir vizyon modelidir. Çin, önümüzdeki kasım ayında Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) sürecinde Ankara'ya destek vermeye hazırdır."

Ankara'daki üst düzey buluşma ve sahaya yansıyan somut veriler; Türkiye-Çin ilişkilerinin tek taraflı söylemlerden uzak, tamamen 5G altyapısından güneş enerjisine, yeşil dönüşümden küresel lojistik hatların güvenliğine kadar uzanan karşılıklı çıkar ve ekonomik rasyonalite zemininde ilerlediğini gösteriyor.