Bugün neredeyse her evde bulunan bulaşık makinesi, 1850 yılında Josephine Cochrane tarafından icat edildi. O günden beri de hayatımızı kolaylaştırmaya devam ediyor. Peki bulaşık makinenizden daha fazla verim almak üstelik de sudan, enerjiden ve deterjandan tasarruf etmek ister misiniz? Büyük bir heyecanla ‘evet’ dediğinizi duyar gibiyiz. Öyleyse gelsin tavsiyelerimiz…

En baştan başlayalım… Bulaşık makinesi aldığınızda kullanım kılavuzunu ıvır zıvır çekmecesine atıp unutmak yerine en azından bir kez okuyun. Çünkü makinenizin üreticileri büyük ihtimalle bulaşık makinenizi nasıl doldurmanız gerektiğini grafiklerle anlatmıştır. Bu bilgi makinenizin kullanırken çok işinize yarar.

Makinenizi çok doldurmayın ama çok boş da bırakmayın. Boşken çalıştırılmak su ve enerji israfı nedeniyle doğaya büyük zarar verir. Üstelik gereksiz yere çok sık kullanılmak makinenizin ömrünü azaltacaktır. Çok doldurulmuş makinelerde ise su yeterince rahat hareket edemediği için tabakların ve bardakların kirli çıkma ihtimali çok yüksektir. Rafları her şeyin rahatça durduğu bir şekilde yerleştirin. İşiniz bittikten sonra sepeti sallayıp hiçbir şeyin birbirine çarpmadığından emin olun.

Bulaşıkları makineye yerleştirmeye arkadan başlayın ve öne doğru gelin. Yani çekmeceyi sonuna kadar dışarı çekip önce arka sırayı doldurun. Arka sıra dolduktan sonra ön sıraya geçebilirsiniz. Bu makinenizin performansını pek etkilemez ama makineyi yerleştirme işini sizin için kolaylaştırır.

Su püskürtme mekanizmasının yerini tespit edip, bulaşıklarınızı buna göre yerleştirmeniz çok önemli. Mekanizmanın üzerine tencere, kase gibi büyük parçalar koyup suyu engellememeye dikkat edin. Dahası tabakları hepsinin çukur kısımları ortaya bakacak şekilde yerleştirin. Makinenizin su püskürtme mekanizması ortadan dışa doğru çalıştığı için bu şekilde yerleştirilmiş bir bulaşık makinesinin içindeki su çok daha verimli kullanılacaktır. ,

İnce bardak, kadeh gibi hassas bulaşıkların hepsini üst kata yerleştirin. Bu kısımda suyun sıcaklığı ve basıncı daha düşük olduğu için zarar görme ihtimali yüksek olan parçalar daha güvende olur. Şef bıçakları ise burada yıkamak için bile fazla hassastır. Elde yıkamayı tercih edin aksi takdirde kolayca körelebilirler.

Ara sıra bulaşıkları yıkarken makinenin üst rafına bir kase sirke koyun. Özellikle suları kireçli bölgelerde yaşıyorsanız, sirke bardaklarınızın çizilmesini ve bulanıklaşmasını önleyecektir. Tabii arzu ederseniz sirke yerine bulaşık parlatıcısı da kullanabilirsiniz. Tabaklarınız makineden ıslak çıkıyorsa bu parlatıcı kullanmanız gerektiğine dair bir işarettir.

Bulaşık makinenizi düzenli aralıklarla temizlemeyi ihmal etmeyin. Yemek artıkları, sabun kalıntıları vb. kirler makinenizin belli noktalarında toplanıp, yıkamadan aldığınız verimin düşmesine, tabaklarınızın makineden kirli çıkmasına neden olabilir. Özellikle kapağın çevresindeki lastikleri mutlaka nemli bir bezle silin. Eskiyen lastikleri değiştirmeyi ihmal etmeyin zira kapağın iyi kapanması çok önemlidir.

Makinenin doldurma ve boşaltma borularını tıkanıklıklara karşı mutlaka ara sıra kontrol edin. Yemek ve deterjan artıkları ya da sudaki kireç gibi faktörler, boruların tıkanmasına ve suyun sirkülasyonunun gerektiği gibi yapılamamasına neden olabilir. Tabaklarınız dilediğiniz kadar temiz çıkmıyorsa bu ihtimali mutlaka değerlendirin.

Makinenizi boşaltırken alt raftan başlayıp sonra üst rafa geçin. Böylece üst kattakilerin içinde birikmiş su varsa alt kattakilerin üzerine dökülmesini önlemiş olursunuz. Sonuçta ıslak tabakları dolaplara kaldırmak ya da yeniden kurumalarını beklemek istemezsiniz, değil mi?

Çatal-kaşık-bıçakları sepete türdeş olarak değil dağınık olarak yerleştirin. Yani kaşıklar bir gözde, çatallar bir gözde bulunmasın. Çünkü kaşıkları aynı yerde topladığınızda iç içe girme ve tam temizlenmeme ihtimalleri çok yüksektir.

Bulaşık makinesi su almaya başlamadan önce kısa bir süre çeşmeyi açıp su sıcak akana kadar bekleyin. Böylece bulaşık makineniz doğrudan sıcak su almaya başlar. Bu ipucu özellikle kış aylarında işe yarar. Bu arada çeşmeden akan suyu da israf etmek yerine başka bir işte kullanmak için bir kaba doldurabilirsiniz.

Bu konu sık sık gündeme geliyor ama yine de çoğu insan tabaklarını makineye koymadan önce sudan geçirmezse yeterince temizlenmeyeceğini düşünüyor. Halbuki bulaşıkları makineye koymadan önce sudan geçirmek, hatta elde yıkamak, makine deterjanının etkinliğini azaltıyor ve israftan başka bir işe yaramıyor. Bununla birlikte tabaklarınızı makineye koymadan önce mutlaka sıyırın.Bulaşıkları elde yıkadığınızda daha temiz olduğuna inanıyorsunuz. Tabakları makineye yerleştirmeden önce sudan geçirmediğinizde, temizlenmediğini düşünüyorsunuz. Ancak elde yıkama ve makineye yerleştirmeden önce suya tutma, hem bulaşık makinenizin ve deterjanınızın etkinliğini azaltıyor, hem de tonlarca su israfına neden oluyor. Mikrofon Sende 31 Ekim Dünya Tasarruf Günü’nde vatandaşlara bulaşık yıkama tercihlerini sordu. İşte cevapları…

Bulaşıklarını sık sık elde yıkayanlardansanız, bulaşık makinesinin raflarını tabaklarınızı kurutmak için de kullanabilirsiniz. Özellikle çok fazla bulaşığınız olduğunda ya da bulaşık kurutma teline sığmayacak kadar büyük parçalar yıkadıysanız, bulaşık makinesinin içi çok işinize yarayabilir.

Bulaşık makinesi içindekileri sıcak hava üfleyerek kurutur. Bu sıcak havayı tabaklarınızı kurutmak için kullanabileceğiniz gibi önceden ısıtmak için de kullanabilirsiniz. Özellikle kış aylarında hemen donup katılaşan yemekler servis edecekseniz, tabaklarınızı makineye yerleştirip birkaç dakika ısıtmanızda fayda var. Bulaşık makinenizi değiştirdiğinizde eskisinin içindeki rafları atmayın. Bu raflar muhtemelen yeni makinenize de sığacak ve rahatlıkla yedek olarak kullanılabilecek durumdadır. Makinede kullanmasanız bile lavabonuzun altına ya da kilerinize yerleştireceğiniz bu tekerlekli sepetler, temizlik malzemesi, erzak gibi birçok şeyi depolamak için çok uygundur.

Bulaşık makinesinin kapağına içeridekilerin temiz mi kirli mi olduğunu gösteren mıknatıslı süslerden asarsanız yeni yıkanmış bulaşıkların arasına kirlilerin de girmesi gibi felaketlerle karşılaşmaktan kaçınmış olursunuz. Mesela kırmızı bir süs, “Bulaşık koyma”, yeşil bir süs ise “Bulaşık koyabilirsin” anlamına gelebilir.

Bulaşıkları kirlilik seviyesine göre ayırıp yıkayın. Çok kirli bir tencere ile bir kere su içilmiş bardağın sıcaklık ve basınç ihtiyacı aynı olmayacaktır. Az kirlileri çok zorlanmadan elde yıkayıp makineyi daha kirli bulaşıklar için ayırabilirsiniz. Bulaşık makinesini başka şeylerin temizliği için de kullanabilirsiniz. Ocağınızın demirleri, buzdolabınızın rafları ya da çekmeceleri, mutfak fırçalarınız vb. birçok şey bulaşık makinesinde kolayca ve güvenle yıkanabilir.